Josimar

Håpet og festen

Når den europeiske fotballsesongen 2019/20 vert sparka i gong, vil Bundesliga stifte bekjentskap med ein ny og annleis klubb. Ein klubb kor supporterane har vore med å byggje stadion sjølv, og samlast der kvar advent for å syngje julesongar. Velkomen til Union Berlin!

Tekst Nils Henrik Smith

Sundag den sjette mai 2018 låg Tysklands hovudstad bada i strålande sol, og 22 000 feststemte menneske hadde teke turen til Köpenick søraust i byen og pakka seg saman, tett i tett, på det intime Stadion An der Alten Försterei, i høve Union Berlins siste seriekamp for sesongen, mot ingen ringjare enn VfL Bochum. Kampen var av liten sportsleg betyding for heimefansen, då laget i deira hjarta verken hadde nokon sjanse til å rykke opp frå eller stod i nokon fare for å rykke ned frå 2. Bundesliga, likevel var dette ein spesiell dag for alle med eit hjarta som brenn for jernverksklubben. Denne dagen skulle det nemleg feirast at det var (nesten) 50 år sidan den største triumfen i klubbens historie, i det dei den niande juni 1968 hadde slått Carl Zeiss Jena 2-1 på Kurt-Wabbel-Stadion i Halle, og såleis sikra seg sin første og einaste FDGB-Pokal, altså den aust-tyske cupen.


Bli Josimar-abonnent HER (kr 699,- for seks fysiske utgaver pr. år og full digital tilgang).
Gi Josimar i julegave HER.


Mine damer og herrar, vi reiser oss! Skodar ut over den grøne grasmatta. Lyttar andektig til den stolte Union-hymnen, sjelfullt framført av sjølvaste Nina Hagen. Og sjå! Brått, som ved eit trylleslag, vert det på tribunane løfta fram veldige plakatar av Heltane frå Halle. Ein etter ein trer dei fram for auga våre: Rainer Ignaczak, Reinhard Lauck, Wolfgang Hillman, Wolfgang Wruck, Hartmut Felsch, Ulrich Prüfke, Harald Betke, Gunter Hoge, Meinhard Uentz, Ralf Quest og Jürgen Stoppok, samt innbytar Harry Zedler. Applaus. Applaus! Jubelen for sekstiåttargenerasjonen vil ingen ende ta.

Det var ein flott augneblink då Union-publikummet hylla dei tolv eidsvorne menn som hadde bringja slik stråleglans over klubben. Men mellom dei tilstadeverande var det ingen som kunne vite, få som ville våga håpe på og endå færre som ville trudd at dei eitt år seinare atter skulle vere samla på sitt kjære stadion for å feire ein kanskje endå større triumf, som til overmål utspelte seg like framføre augo deira. Men måndag den tjuesjuande mai 2019 klarte Union – med lyngdølen Julian Ryerson på laget – uavgjort 0-0 i play-off-kampen mot mektige VfB Stuttgart på Alte Försterei, og sidan den første play-off-kampen mellom laga, på Mercedes Benz Arena i Stuttgart fire dagar tidlegare, òg hadde endt uavgjort, 2-2, rykka kanaljane frå Köpenick opp på grunn av bortemålsregelen. Denne regelen har alltid vore omdiskutert, og i nyare tid har mange teke til orde for å skrote han, men i den raude delen av Berlin høgaktar dei bortemålsregelen, og ville aldri vore han forutan. Null-null mellom Union og Stuttgart høyrest kanskje ikkje ut som tidenes kamp frå eit nøytralt observatørperspektivt, men det var eit nervedrama, for Union hadde aldri før spelt i det sameinte Tysklands øvste divisjon. Det tyske fotballmagasinet 11 Freunde skildra bataljen som «ein Motörhead-konsert av ein fotballkamp».

Union-fansen har, som vi ser, eit stort hjarta som bankar for klubben.

Kronglete historie

Men stopp ein hal! Kva er dette for tant og fjas? Josimar er trass alt eit seriøst tidsskrift, og kan ikkje vere bekjent av å på opportunistisk gloryhuntervis stupe inn i ein klubbs historie på eit tidspunkt då klubben tilfeldigvis opplever suksess. Særleg ikkje når klubben det er snakk om gjennom store delar av sin eksistens som klubb har måtta leve i skuggen av mektigare og tidvis ondsinna rivalar, og difor har måtta lære seg å verdsetje andre gleder ved fotballen enn gleda ved suksess, som jo uansett når sant skal seiast er eit overvurdert og noko tarveleg konsept. Å heie på eit lag som vinn heile tida, kan inkje forstandig fotballmenneske ha noko glede av. Men uansett! Her må heile historia med, og historia om 1. FC Union Berlin e.V. byrjar slik:

Syttande juni 1906 vart fotballklubben FC Olympia Oberschöneweide grunnlagt gjennom ei samanslåing av tre mindre, lokale klubbar – Frisch Auf, Preussen og Vorwärts – i den dåverande Berlinforstaden ved same namn. Klubbmedlemmene var for det meste skuleelevar, og etter berre om lag ein månads tid valde dei difor å stille opp som ungdomslaget til ein annan, allereie frå før eksisterande klubb, nemleg Tempelhofer Spielvereinigung Helgoland 1897. Tilknytinga til denne klubben varte dog ikkje lenger enn eit halvt års tid, før gutane i Olympia Oberschöneweide heller valde å slå sine pjaltar saman med sjølvaste Berliner Thor- und Fussballclub Union 1892, som hadde vunne det tyske meisterskapet i 1905. I Union 1892 spelte skuleelevane som klubbens fjerdelag i det lokale berlinske ligasystemets lågaste divisjon, som dei vann i 1908. Bravo, Jungs! Året etter frigjorde dei seg frå rolla som fadderbarna til dei forhenverande tyske meistrane, og stilte frå og med sesongen 1909/10 opp i ligaen under namnet Union Oberschöneweide. Forvirra? Framifrå. We’ve only just begun.

I løpet av dei neste fire sesongane rykka Union Oberschöneweide opp tre gonger, var på plass i Berlin-fotballens øvste divisjon frå og med 1914 og stod kanskje på terskelen til endå større framgongar då Gavrilo Princip sjølvsagt måtte øydeleggje alt ved å skyte Erkehertug Ferdinand og hans hustru Sophie og starte alt rabalderet som førte til utbrotet av Den første verdskrigen. «Kvifor heiter denne krigen Den første verdskrigen?», spurte folk seg bekymra medan unge fotballspelarar på alle sider av konflikten og i stadig aukande antal vart kalla opp til militærteneste og fotballen vart liggjande brakk.

Berre knapt tjue prosent av alle tyske fotballspelarar som vart utkommandert til teneste i kamp under Den første verdskrigen kom tilbake på fotballbanen når krigen omsider var over. Men fotball er fotball, spelet eig ei uhyre sterk kraft, det let seg ikkje knekke, nesten uansett omstende. «Javel», tenkte ein i Union Oberschöneweide og i tusenvis av klubbar over heile Tyskland og titusenvis av klubbar over heile Europa, «viss spelarane våre er drepne og lemlesta i krig, får vi vel berre finne nokre nye spelarar, då.» Nye spelarar kom til, aktiviteten tok seg opp, og i 1920 flytta klubben inn på ny arena i skogsparken Wuhlheide – Sportanlage Sadowa, som låg der Stadion an der Alten Försterei ligg i dag. Same år vart dei Berlin-meistrar i fotball for første gong, og kvalifiserte seg dermed til det nasjonale tyske meisterskapet, kor dei imidlertid tapte i kvartfinalen mot Vereinigten Breslauer Sportfreunde (frå Wroclaw i dagens Polen). Tre år seinare var dei atter på plass for å forsvare Berlins fotballære, og denne gongen kom dei sanneleg heilt til finalen. Kampen fann stad i Berlin, på det kreativt namngjevne Deutsches Stadion, som låg der Olympiastadion no ligg, framføre 64 000 tilskodarar, som sjølvsagt var publikumsrekord på ein arena kor den offisielle kapasiteten var berre om lag det halve. Diverre vart motstanden – Hamburger Sport-Verein, kor, som alle veit, Asbjørn Halvorsen frå Sarpsborg var senterhalf og kaptein – for sterk, og våre vener frå Wuhlheide tapte 0-3.

Mørketida

Sjølv om finalen endte med nederlag, var den likevel det klare høgdepunktet i Union Oberschöneweide si unge, men allereie ganske mangslugne historie. Og dét skulle den halde fram med å vere ei god stund. Klubben byrja tape terreng ikkje berre nasjonalt, men òg lokalt i kamp med økonomisk ressurssterkare Berlin-klubbar som Hertha BSC og Tennis Borussia, og ettersom dei glade tjueåra vart avløyst av dei alt anna enn glade trettiåra, Hitler tok makta i Tyskland og styrte nasjonen mot den mørkaste epoken i sin og for den del alle nasjonar sin historie, sókk Union Oberschöneweide gradvis ned i gløymsla. Ein av dei mindre påakta konsekvensane av nazistane si maktovertaking var ei drastisk omleggjing av det regionbaserte tyske seriesystemet, og i den nye sportslege landskapet sleit Union med å markere seg. Rett nok vann dei Gauliga Berlin-Brandenburg så seint som i 1940, men i det nasjonale meisterskapet rauk dei ut i første runde mot Rapid Wien, som deltok fordi Tyskland jo hadde annektert Austerrike to år i førevegen. I mellomtida hadde nazistane, idiotar som dei jo var, gått til åtak på Polen og byrja Den andre verdskrigen. Utruleg nok klarte tysk fotball, trass i dei stadig større offer krigen kravde, å halde hjula i gong heilt fram til 1944, men då dei allierte gjekk i land i Normandie den fjerde juli det året, opphøyrte all aktivitet fram til ei god stund etter krigens slutt året etterpå.

Trass i at dei færraste tyske klubbar under naziæraen hadde slutta aktivt opp om nazismen som ideologi, var dei likevel kvasiformelt knytt til han gjennom måten sporten var organisert på. Då dei allierte inntok Berlin og etter kvart delte byen mellom seg, tvangsoppløyste dei difor alle eksisterande klubbar, fordi dei frykta at desse kunne utvikle seg til arnestader for uynskja politisk og i verste fall militær aktivitet. Men sidan det å nekte folk fotball over tid faktisk høyrer til mellom dei tinga her i verda som er umoglege, gjenoppstod dei fleste av dei gamle klubbane nokså kjapt under nye namn. Frå og med 1946 var Union Oberschöneweide difor kjent under namnet Sportgemeinschaft (SG) Oberschöneweide, og, sidan klubbens heim var i Köpenick søraust i Berlin, endte dei opp i den sovjetiske okkupasjonssona, som i 1948 vart del av den nyoppretta Deutsche Demokratische Republik. Orsak, eg meiner Deutsche «Demokratische» Republik.

Det er viktig å hugse at sjølv om Berlin frå 1948 formelt var delt mellom to ulike, sjølvstendige statar – som rett nok ikkje anerkjente kvarandre – var det fram til Muren vart bygd i 1961 fullt mogleg å reise frå den eine delen av byen til den andre. Mange aust-berlinerar hadde difor, av økonomisk opplagte årsaker, sitt arbeid i Vest-Berlin. Fotballklubbane i Aust-Berlin var òg i noko món råka av flyktande arbeidskraft, for sjølv om all fotball i Tyskland framstundes offisielt var amatørfotball – og skulle halde fram med å vere det heilt fram til opprettinga av den vest-tyske Bundesligaen i 1963 – fanst det visse økonomiske insentiv ein kunne tilby, og desse var sjølvsagt høgare i vest enn i aust.

Publikumstekke

All den politiske hurlumheien kring tysk fotball på denne tida førte SG Oberschöneweide ut i ei djup krise som kulminerte i eit stort skisma. Sjølv om både byen og nasjonen teknisk sett var delt, spelte nemlig stadig lag frå både aust og vest i Berlin-oberligaen, og gjennom denne kunne ein stadig kvalifisere seg for deltaking i det nasjonale tyske meisterskapet, noko SG Oberschöneweide gjorde i 1950. Men så nekta styresmaktene dei å reise til Vest-Tyskland for å spele mot HSV, korpå klubben i protest spelte sine resterande heimekampar for sesongen på Poststadion i Moabit – for øvrig det sjølvsame stadion kor Noreg framføre Hitlers vantru blikk hadde slått ut Tyskland av fotballturneringa i deira eige propaganda-OL 14 år tidlegare – i den franskokkuperte sonen av byen. Denne farseaktige situasjonen «løyste seg» først då eit fleirtal av spelarane defekterte til Vest-Berlin på permanent basis og grunnla den nye klubben SC Union 06 Berlin – 06 er, som seg forstår, ein referanse til forgjengarklubben Olympia Oberschöneweide sitt grunnleggjingsår, 1906 – medan dei resterande vart verande i Köpenick under namnet SG Union 06 Oberschöneweide, og let seg etter kvart oppsluke av det nye, aust-tyske ligasystemet. SC Union spelte omsider den kontroversielle kampen mot HSV og tapte 0-7, men var på første halvdel av 1950-talet eit lag å rekne med i Berlin-oberligaen, som no hadde vorte ein rein Vest-Berlin-liga. Dei vart nr. 2 i ligaen i både 1951 og 52, og meistrar i 1953. Under heimekampen mot HSV i det nasjonale meisterskapet same år, trekte dei 85 000 tilskodarar til Olympiastadion. Det ironiske var at storparten av publikummet til SC Union var aust-berlinarar, altså folk som eigentleg var supporterar av SG Union! Etter kvart stagnerte imidlertid klubben sportsleg, og då Berlinmuren vart bygd i 1961 og det ikkje lenger var mogleg å reise frå aust til vest for å gå på fotballkamp, mista dei så godt som all publikumsoppslutting.

I DDR-fotballen på 50-talet var ordninga slik at alle klubbar formelt skulle vere tilknyta ei bedrift, ein organisasjon, ein statleg etat e.l. Etter ein absurd komplisert prosedyre sjølv dei involverte neppe kan ha skjøna noko særleg av, heitte SG Union 06 Oberschöneweide ikkje lenger SG 06 Union Oberschöneweide, men derimot Betriebssportgemeinschaft (BSG) Motor Oberschöneweide! Samstundes vart draktfargane endra frå blå og kvit til raud og kvit. Men å ha motor hjelpte ikkje BSG Motor Oberschöneweide det skapte grann, og i 1953 – medan dei stadig blå- og kvitkledde fetterane i vest spelte for eit fullsett Olympiastadion – rykka dei ned frå Oberligaen. To år seinare følgte nok eit nedrykk. Samstundes var det sjølvsagt nokre eldsjelar som freista å halde liv i gamle ideal ved å grunnleggje ein føniksklubb som tok det gamle namnet Union Oberschöneweide, men sjølv om denne klubben heldt ut heilt fram til 1972 før han omsider klappa saman, famla dei stort sett rundt i det særs obskure landskapet vi kallar «breddefotballen i DDR».

Kort tid før nedrykket til tredjedivisjon var for øvrig BSG Motor Oberschöneweide vorte inkorporert i multisportklubben SC Motor Berlin, slik at dei no heitte det sistnemnte i staden for det førstnemnte. Men heller ikkje denne gongen førte det å heite noko anna enn det ein før hadde heitt til noko umiddelbart oppsving for klubben. DDR var – uansett kva dets leiarar måtte påstå – eit strengt hierarkisk samfunn, og fotballen var ikkje noka unnatak. Spelets organisasjon og kultur var såleis utforma i den hensikt å reprodusere ulikskap – i prinsippet ikkje heilt ulikt dagens internasjonale toppfotball, om enn sjølvsagt med heilt andre verkemiddel og ideologisk ståstad. Konsekvensen av dette for ein klubb som Motor Berlin, var at når det lukkast dei å få fram eit talent av akseptabelt kaliber – som dei framtidige landslagsspelarane Horst Assmy, Lothar Meyer og Günther Wirth – vart vedkomande sporenstreks «delegert» til ein annan, mektigare Berlin-klubb, som Vorwärts eller Dynamo, respektivt hæren og politiets lag.

Ei uventa vending

Å bryte med eit så kompakt status quo er sjølvsagt ekstremt vanskeleg. Rett nok hadde klubben klart å karre seg opp i DDR-ligaen (andredivisjon) igjen etter to sesongar i tredje, men det var ikkje før dei i 1965 tilsette den førtiårige tidlegare BSG Motor Schöneweide-spelaren Werner Schwenzfeier som hovudtrenar at det verkeleg vart sving på sakene. I sin første sesong som sjef leia han like godt laget til topps i DDR-ligaen med klar margin! Denne storhendinga fall saman med ei anna viktig utvikling i aust-tysk fotball, idet det vart gjennomført noko så uventa og fundamentalt u-DDRsk som ein liberaliseringsprosess, som tillot fotbalklubbar å eksistere utan tilknyting til bedrifter, organisasjonar eller etatar, men ganske enkelt vere fotballklubbar. Dermed kunne klubben kaste av seg Motor-åket og gjennoppstå som 1. FC Union Berlin, eit namn dei har bóre med den største stoltheit i all tid sidan. Comebacket i toppdivisjonen vart ein suksess: Union endte på sjetteplass og var med det det beste laget i Berlin. Ta dén, de sjellause slangar og sjarlatanar i Dynamo og Vorwärts! Året etter kom klubben altså til cupfinalen, og der veit vi jo alt korleis det gjekk. Førtifem år etter finaletapet for HSV hadde det omsider lukkast Union å bringje eit nasjonalt trofé attende til skogvoktarbustaden i Köpenick. Av historiske årsaker framstår tidsavstanden mellom dei to finalane som mykje større enn han faktisk er, men det er fullt mogleg – ja, sågar sannsynleg – at femten år gamle gutar som fekk hjarta sitt knust på Deutsche Stadion i 1923, opplevde den største lukkerus som seksti år gamle menn på Kurt-Wabbel-Stadion i 1968. Kva dei hadde gjennomlevd i mellomtida, er eit så stort og komplekst spørsmål at det knapt er mogleg å ta innover seg.

Diverre har fotball ei eksepsjonell evne til å vende glede til frustrasjon, raseri og sorg. Union hadde ved å vinne cupen sjølvsagt kvalifisert seg for cupvinnarcupen, men i eit typisk anfall av absurd idioti valde DDR å trekkje alle sine lag frå europeisk cupspel den påfølgjande sesongen i protest mot Prahavåren(!). Lojaliteten til Store Far i Moskva måtte som vanleg gå framfor alle andre omsyn. For å leggje skade til skam rykka Union til overmål ned. Dei rykka rett nok snart opp igjen. Og ned igjen. Og opp igjen. Og n... ja, de skjønar teikninga. Ettersom Vorwärts Berlin på dette tidspunktet hadde flytta frå Berlin til Frankfurt (Oder), stod kampen om hegemoniet i Berlin-fotballen mellom Union og Dynamo. Men ein liten og uavhengig bydelsklubb hadde sjølvsagt i realiteten aldri nokon sjanse mot ein rival som stilte med det mektige Stasi og dets nådelause sjef Erich Mielke i ryggen. Grunnane til at Dynamo-hatet mellom Union-supporterane stadig vaks utover 1970- og 80-talet er mange – ikkje minst må det nemnast at Dynamo etter som tida gjekk oppnådde stadig større suksess, og at det neppe er særskilt kontroversielt å seie at denne til dels vart oppnådd med tvilsame middel. Like symptomatisk var nok likevel den kontroversielle overgangen til publikumsfavoritten Reinhard Lauck i 1973, då han valde å forlate Union til fordel for nettopp Dynamo. Eller «valde» han no eigentleg dét? Dynamo freista sjølvsagt å framstille det som om Lauck syntest det var den største æra som tenkjast kunne å få spele for nettopp dei, men for Union-fansen var det utenkjeleg at ein unionar kunne velje friviljug å forlate klubben i deira hjarta til fordel for ein klubb som representerte alt det autoritære og undertrykkjande ved DDR-staten. Lauck spelte seinare i den vidgjetne VM-kampen i Hamburg kor Tyskland møtte seg sjølv og Aust slo Vest 1-0 etter scoring av Jürgen Sparwasser, vart olympisk meister i 1976 og feira fleirfaldige triumfar med Dynamo. Etter karriera utvikla han dog eit betydeleg alkoholproblem, og døydde i 1997, kun 51 år gamal, etter å pådrege seg store hovudskader under eit fall i berusa tilstand. Ein tragedie. Kvil i fred.

Sidan Union hata Dynamo, utøvde klubben sjølvsagt ei viss tiltrekkingskraft på folk som hata det Dynamo stod for, altså DDR-maktapparatet. Slik fekk klubben eit rykte på seg for å vere «politisk alternativ», eit rykte han stadig har, sjølv om den politiske realiteten i Tyskland sjølvsagt er temmeleg annleis i dag samanlikna med for ein generasjon sidan. Dette ryktet er noko både klubben sjølv og ikkje minst supporterane omfamnar. Du må ikkje omfamne eit bestemt politisk grunnsyn for å vere velkomen på Alte Försterei, men det er ein fordel om du er tilhengjar av konsept som individuell fridom, solidaritet og sosial inkludering. «Og kven er vel ikkje dét?», spør du kanskje. Vel, til dømes ein heil del av supporterane til den noverande fjerdedivisjonsklubben Dynamo, som – ironisk nok, men faktisk ikkje så uvanleg for klubbar som ei gong representerte makta i ein kommunistisk stat – gjerne stiller på kamp med t-skjorter og tatoveringar med høgreekstrem bodskap. Typisk nok vert Unions klubbhymne framført av punkdronninga Nina Hagen, viss første store hit, «Du hast den Farbfilm vergessen» (1974), ofte vert tolka som ein kritisk allegori over DDR-statens grå konformitet. Då klubben gjennomførte det berømte stuntet kor dei fekk med supporterane på å både økonomisk og praktisk bidra til utbyggjinga av stadion, kjørte dei reklamekampanjar med slagordet «Vi seljer sjela vår – men ikkje til kven som helst», illustrert med eit bilde av ein ublid Silvio Berlusconi som representant for den storkapitalen som altså ikkje er velkomen i klubben. Dette med at supporterane sjølv bygde stadion er sjølvsagt dramatisk overdrive – det var profesjonelle, fagleg kvalifiserte entrepenørar som stod for det aller meste av arbeidet. Men ein heil del supporterar var med og sjaua, og lót til å oppfatte stuntet som eit genuint inkluderande tiltak frå klubben si side, snarare enn kynisk utbyting av billeg arbeidskraft.

Hipster-klubben?

Annleisklubb-aspektet ved Union er likeeins kanskje noko overdramatisert, og opplagt noko som har utvikla seg i takt med at klubben har erverva seg ein viss popularitet utanfor Tysklands landegrenser. Som ein Twitter-brukar spurte då opprykket var eit faktum: «Finnes det noe mer hipster enn å heie på Union Berlin?» Det fremste kjenneteiknet ved ein hipster er som kjent at hen nektar for å vere hipster, sånn sett tener det Union til ære at dei lét til å ha eit avslappa forhold til hipsterstempelet. «Folk må gjerne hevde at vi er ein hipsterklubb», ser ut til å vere utgongsposisjonen deira, «vi held no uansett fram slik vi alltid har gjort». Og når sanninga ei gong skal seiast: Når du tek S-bahnen sørover frå Alexanderplatz, stig av i Köpenick og beveger deg i retning stadion, møter du det som møter deg overalt i Tyskland når du skal på fotballkamp. Små utsalsstader kor det vert tappa øl og grilla pølse, som så vert servert den tørste og sultne publik. Glade og feststemte menneske iført plagg i lagets fargar – og, spesielt hjå menn over førti, dongeryvestar påsydd veldig mange emblem. Barn som spring att og fram, gjerne med ein fotball å sparke på, med drakter påtrykt namnet til deira store idol på ryggen. Alt er normalt. Folket framsyner fellesskap på den i positiv forstand mest folkelege måten som tenkjast kan, ved å samlast i kjærleik til sin fotballklubb. Det er ubestrideleg svært vakkert, men samstundes noko ein kan oppleve i dei aller fleste byar og land. Likevel merkar du, når du nærmar deg stadionet i skogen, at du ikkje er i London eller Milano, du er ikkje i München eller Dortmund, og du er heller ikkje i den andre enden av Berlin, kor Hertha BSC spelar på ein arena bygd for nazistiske propagandaføremål, men kor Jesse Owens gjorde alle latterlege teoriar om den ariske rasens påståtte overlegenheit til skamme. Det er ikkje så lett å peike på nøyaktig kva det er som gjer Union til Union, men du merkar at det er der når du kjem inn på Stadion an der Alten Försterei, ein arena kor éin og same klubb – under mange ulike namn og historiske, politiske, økonomiske og sosiale forhold, har spelt fotball i 99 år. Då kan du tenkje på dei som opplevde både 1923 og 1968, og som no, sjølvsagt, for lengst er borte, og du kan tenkje på dei som fekk oppleve både 1968 og 2019, og alle åra imellom. Og du kan tenkje på dei som framleis er barn, som enno ikkje har noko historisk medvit om alt klubben deira er og står for, og som ikkje anar noko om kva gleder og sorger dei skal få oppleve på dette stadionet i framtida, men som likevel kjenner hjarta svulme i bringja når Nina Hagen dreg i gong den stolte klubbhymnen «Eisern Union».